Những hiện tượng được gắn mác "giang hồ mạng" là những đối tượng từng vào tù ra tội, sở hữu lý lịch bất hảo, lại nghiễm nhiên trở thành những "thần tượng ảo" thu hút hàng triệu lượt theo dõi. Những buổi phát sóng trực tiếp (livestream) ngập tràn ngôn từ thô tục, bạo lực, cổ xúy tệ nạn và thách thức pháp luật nhưng lại nhận được sự tương tác, cổ xúy vô thức của một bộ phận không nhỏ thanh thiếu niên.

Khi hiện tượng trên trở nên phổ biến thì đó không còn là câu chuyện giải trí vô hại của thế giới ảo. Sự bình thường hóa các hành vi lệch chuẩn đang âm thầm dịch chuyển các hệ giá trị đạo đức, bào mòn ý thức tuân thủ pháp luật và trở thành "mảnh đất màu mỡ" để các thế lực thù địch lợi dụng nhằm làm băng hoại thế hệ kế cận, suy yếu nền tảng tư tưởng của Đảng từ bên trong. Từ những nguy cơ hậu và quả mà hiện tượng đó có thể mang lại, Nhà nước, các bộ, ban, ngành đã có nhiều chủ trương, chính sách quyết liệt như: Ban hành Luật An ninh mạng năm 2018; Nghị định số 15/2020/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 14/2022/NĐ-CP, quy định rõ các mức xử phạt hành chính đối với hành vi vi phạm trên không gian mạng; Quyết định 311/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình “Giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thanh niên, thiếu niên, nhi đồng trên không gian mạng giai đoạn 2022 - 2030”, Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội do Bộ Thông tin và Truyền thông ban hành tại Quyết định số 874/QĐ-BTTTT ngày 17/6/2021... nhằm chỉ đạo, định hướng việc xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh và thúc đẩy lối sống văn hóa, tích cực trên không gian mạng, đặc biệt cho thế hệ trẻ. Là một đảng viên, chúng ta không thể đứng ngoài cuộc. Trách nhiệm nêu gương, bảo vệ bản lĩnh chính trị của bản thân và đồng hành, định hướng giới trẻ khỏi cạm bẫy pháp lý trên không gian số không chỉ là nhiệm vụ chính trị cấp bách, mà còn là mệnh lệnh từ trách nhiệm của người đi trước đối với tương lai đất nước.

* Nhận diện "vết dầu loang" của lối sống lệch chuẩn trên không gian mạng

Để ngăn chặn và đấu tranh hiệu quả, trước hết mỗi cán bộ, đảng viên cần nhận diện rõ bản chất và phương thức lan truyền như “vết dầu loang” của các hiện tượng lệch chuẩn trên không gian mạng hiện nay.

Từ sự trỗi dậy của những "thần tượng ảo" mang danh giang hồ. Khái niệm "giang hồ mạng" không còn xa lạ, nhưng mức độ tinh vi và nguy hại của các đối tượng này đang ngày càng gia tăng. Những cái tên như Vua Quạt (Trần Đình Tiệp), Phú Lê (Lê Văn Phú), Huấn Hoa Hồng (Bùi Xuân Huấn), hay Tế Điên Nam Định (Nguyễn Văn Thùy)... thực chất là những đối tượng có nhân thân phức tạp, nhiều người từng vào tù ra tội, nghiện ngập hoặc có hoạt động bảo kê, đòi nợ ngoài đời thực.

Cần xử lý nghiêm những "Giang hồ mạng", giữ vững kỷ cương xã hội. Ảnh VTV

Khi bước lên không gian mạng, thông qua các công cụ livestream của Facebook, YouTube, TikTok,… các đối tượng này đã xây dựng cho mình một vỏ bọc hào nhoáng: đeo trang sức vàng bản lớn, hành xử theo kiểu "anh em nghĩa khí", nói đạo lý, thậm chí lợi dụng hoạt động từ thiện để đánh bóng tên tuổi. Bản chất của các buổi livestream này là sử dụng ngôn từ kích động, bạo lực, thách thức pháp luật, thậm chí là xúc phạm, lăng mạ lẫn nhau để tạo scandal. Đằng sau cái gọi là "phóng khoáng, thẳng thắn" ấy là mục đích thương mại hóa sự hiếu kỳ: câu view, tăng tương tác để bán hàng online, nhận tiền donate (quyên góp) hoặc nhận các hợp đồng quảng cáo bẩn.

Hội chứng "thần tượng lệch chuẩn" - Khi cái xấu được bình thường hóa. Sự nguy hại lớn nhất không chỉ dừng lại ở hành vi của các đối tượng trên, mà nằm ở phản ứng và nhận thức của người xem, đặc biệt là thế hệ trẻ. Hàng triệu lượt theo dõi, hàng chục nghìn lượt xem trực tiếp mỗi phiên livestream của các "giang hồ mạng" là những con số biết nói. Đáng báo động, dưới các video bạo lực hay thô tục này là hàng loạt bình luận cổ xúy, khen ngợi lối sống "ngang tàng", "chất chơi" của các đối tượng.

Hiện tượng này đã tạo ra hội chứng "thần tượng lệch chuẩn". Người trẻ – với tâm sinh lý đang phát triển, nhạy cảm nhưng chưa đủ bản lĩnh chính trị và vốn sống – bắt đầu tiếp thu một cách vô thức các hành vi lệch lạc này. Họ học theo cách nói năng tục tĩu, bắt chước điệu bộ nghông nghênh, coi việc thách thức các quy chuẩn đạo đức xã hội và pháp luật là "ngầu", là thể hiện cá tính. Khi những hành vi này xuất hiện liên tục và được chia sẻ rầm rộ, ranh giới giữa cái tốt và cái xấu, giữa nghĩa hiệp và côn đồ, giữa văn minh và vô văn hóa bị xóa nhòa. Cái lệch chuẩn khi được lặp đi lặp lại nhiều lần sẽ âm thầm trở thành cái "bình thường", làm dịch chuyển và xói mòn các chuẩn mực đạo đức xã hội truyền thống.

Những "kẽ hở" khiến vết dầu loang nhanh chóng.

Sự bùng nổ của lối sống lệch chuẩn này xuất phát từ ba nguyên nhân cốt lõi:

Một là, tâm lý lứa tuổi và khoảng trống giáo dục: Tuổi trẻ luôn tò mò, muốn tự khẳng định bản thân và dễ bị thu hút bởi những điều mới lạ, phá cách. Trong khi đó, giáo dục gia đình và nhà trường đôi khi chưa kịp thời cập nhật để trang bị cho các em kỹ năng "định hướng số" và "năng lực số" để tự bảo vệ mình trước thông tin độc hại.

Hai là,  "Thuật toán hướng lợi" của các nền tảng xuyên biên giới: Các mạng xã hội như TikTok, Facebook vận hành dựa trên các thuật toán phân phối ưu tiên nội dung giật gân, kích động để giữ chân người dùng lâu nhất có thể nhằm tối đa hóa lợi nhuận quảng cáo. Điều này vô hình trung đã tiếp tay, đẩy các nội dung "rác mạng" tiếp cận trực diện và liên tục tới hàng triệu tài khoản của giới trẻ.

Ba là, sự thiếu hụt "bộ lọc văn hóa" cá nhân: Sức đề kháng văn hóa của một bộ phận người trẻ hiện nay còn yếu. Việc thiếu đi một hệ quy chiếu giá trị chuẩn mực khiến các em dễ dàng bị dắt mũi bởi những luồng thông tin ảo, biến mình thành công cụ lan truyền lối sống độc hại mà không hề hay biết.

* Hệ lụy khôn lường – Từ lệch chuẩn nhận thức đến vi phạm pháp luật

Lối sống lệch chuẩn được gieo rắc bởi các "giang hồ mạng" không dừng lại ở những lượt tương tác ảo trên màn hình điện thoại. Nó giống như một loại "virus" độc hại, âm thầm tấn công vào hệ tư tưởng, chuyển hóa từ lệch chuẩn trong nhận thức thành hành vi vi phạm pháp luật ngoài đời thực, gây ra những hệ lụy khôn lường cho xã hội.

- Bào mòn đạo đức và băng hoại các giá trị văn hóa truyền thống

Sự nguy hiểm lớn nhất của trào lưu "giang hồ mạng" là việc bình thường hóa, thậm chí anh hùng hóa cái xấu. Khi những kẻ có hành vi thô bạo, nói năng tục tĩu, coi thường đạo lý lại được tung hô là "thẳng tính", "nghĩa khí", ranh giới giữa đúng và sai, giữa giá trị nhân văn và sự suy thoái đạo đức bị xóa nhòa.

Hệ quả là một bộ phận giới trẻ bắt đầu thờ ơ trước nỗi đau của người khác, coi bạo lực là công cụ giải quyết mâu thuẫn và coi việc thách thức các quy chuẩn xã hội là cách để khẳng định bản thân. Khi nền tảng đạo đức bị lung lay, sợi dây liên kết gia đình và xã hội bị lỏng lẻo sẽ tạo ra một thế hệ trẻ sống ích kỷ, thực dụng và thiếu trách nhiệm với cộng đồng.

- Bước trượt dài từ "thế giới ảo" đến "vòng lao lý" ngoài đời thực

Không gian mạng là ảo, nhưng trách nhiệm pháp lý và những bản án tù tội là hoàn toàn có thật. Sự cổ xúy vô thức của giới trẻ đã vô tình đẩy chính họ và các "thần tượng mạng" vào con đường phạm pháp. Ranh giới giữa một hành vi "livestream câu view" và một tội danh hình sự là cực kỳ mong manh.

Thực tiễn đã chứng minh cái kết tất yếu của những "hiện tượng mạng" lệch chuẩn đều là cánh cửa nhà giam: Ngô Bá Khá (Khá Bảnh) từng là "thần tượng" của hàng triệu học sinh, sinh viên với những điệu nhảy phản cảm, cuối cùng đã phải nhận bản án 10 năm 6 tháng tù về tội "Tổ chức đánh bạc" và "Đánh bạc". Nguyễn Văn Dũng (Dũng "Trọc" Hà Đông) – người thường lên mạng răn dạy đạo lý – đã bị khởi tố và bắt tạm giam vì tội "Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy". Lê Văn Phú (Phú Lê) liên tục vướng vòng lao lý vì các hành vi cố ý gây thương tích và trốn thuế, lộ rõ bản chất bạo lực đằng sau những MV ca nhạc "nghĩa khí". Gần đây nhất, vào tháng 8/2026, cơ quan điều tra đã quyết liệt khởi tố, bắt tạm giam loạt đối tượng Khánh Sky, Vua Quạt (Trần Đình Tiệp) về các tội danh "Gây rối trật tự công công" và "Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân" do liên tục livestream chửi bới, kích động bạo lực; Huấn Hoa Hồng (Bùi Xuân Huấn) bị bắt tạm giam để điều tra về tội "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng" (Khoản 3, Điều 221 Bộ luật Hình sự) và bị khởi tố bổ sung về tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản" (Khoản 4, Điều 174 Bộ luật Hình sự)…

Công an xã Nam Tiền Hải đã lập biên bản và ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính chị T.T.C. Ảnh: Congan.hungyen.gov.vn

Tại địa bàn tỉnh Hưng Yên, Công an tỉnh đã liên tục rà soát và xử lý nghiêm các trường hợp lợi dụng mạng xã hội để đăng tải thông tin xấu độc, bôi nhọ lực lượng chức năng hoặc chia sẻ thông tin chưa kiểm chứng: Vụ xử phạt 12,5 triệu đồng tại xã Nam Tiền Hải, ngày 17/8, Công an xã Nam Tiền Hải phát hiện tài khoản Facebook của chị T.T.C (sinh năm 2000, trú tại xã Hưng Phú, tỉnh Hưng Yên) đăng bình luận chứa thông tin chưa được kiểm chứng, sai sự thật liên quan đến một vụ việc xảy ra trên địa bàn, gây hoang mang dư luận; Công an xã đã lập biên bản và ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính chị T.T.C số tiền 12,5 triệu đồng. Xử lý đối tượng xúc phạm lực lượng Công an trên trang "Beat Khoái Châu", đối với ông N.V.H (SN 1985, trú tại xã Châu Ninh) và ông N.V.N (SN 1989, trú tại xã Lương Bằng, tỉnh Hưng Yên) ngày 26/6 sử dụng tài khoản Facebook cá nhân bình luận trên trang mạng xã hội địa phương "Beat Khoái Châu" với những lời lẽ xúc phạm, bôi nhọ hình ảnh lực lượng Công an nhân dân; ngày 28/6, Phòng An ninh kinh tế Công an tỉnh phối hợp với Công an các xã đã triệu tập làm việc…

Sự suy thoái đạo đức và lối sống nổi loạn của giới trẻ chính là "lỗ hổng" chí tử mà các thế lực thù địch, phản động luôn rình rập khai thác. Chúng lồng ghép thông tin xuyên tạc, bôi nhọ chế độ vào các hội nhóm bạo lực, kích động tâm lý chống đối chính quyền, biến sự nổi loạn tự phát của người trẻ thành hành vi vi phạm an ninh quốc gia dưới chiêu bài "tự do ngôn luận".

* Vai trò, hành động của người đảng viên - những "chiến sĩ" trên mặt trận tư tưởng

Trước sự xâm lăng của các luồng văn hóa độc hại và lối sống lệch chuẩn, mỗi cán bộ, đảng viên không thể chỉ đóng vai trò là người quan sát thụ động hay phê phán một cách lý thuyết. Nhận thức rõ trách nhiệm bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và giữ gìn kỷ cương xã hội, mỗi đảng viên phải chuyển hóa nhận thức thành những hành động thực tiễn, sắc bén, trực tiếp đấu tranh và định hướng cho thế hệ trẻ ngay từ những việc làm cụ thể hằng ngày.

Tiên phong nêu gương, chủ động nhận diện và tẩy chay các "kịch bản bẩn"

Trách nhiệm của người đảng viên trước hết bắt đầu từ việc tự xây dựng cho mình một "bộ lọc số" bản lĩnh và kỷ luật. Mỗi đảng viên phải gương mẫu đi đầu trong việc chấp hành nghiêm túc Quy định về những điều đảng viên không được làm và Bộ quy tắc ứng xử trên mạng xã hội.

Nhận diện bản chất trục lợi: Đảng viên cần tỉnh táo nhận diện các chiêu trò tạo "drama bẩn", cố tình dàn dựng các màn đối đầu, khẩu chiến kịch tính để câu view, câu like. Chúng ta phải hiểu rõ đằng sau những tranh cãi dung tục ấy chỉ là kịch bản thương mại hóa sự hiếu kỳ nhằm trục lợi bán hàng online.

Hành động tẩy chay quyết liệt: Tuyệt đối không tương tác (bình luận, chia sẻ, nhấn thích) và chủ động báo cáo (report) các nội dung này. Sự im lặng hay tò mò vô hại của chúng ta chính là nguồn dinh dưỡng gián tiếp nuôi sống các thuật toán mạng xã hội phân phối nội dung bẩn đến với giới trẻ.

Đồng hành giáo dục thế hệ trẻ bằng các dẫn chứng pháp lý và chế tài thực tế

Giáo dục thế hệ trẻ không thể chỉ bằng những mệnh lệnh hành chính khô khan mà phải bằng sự thấu hiểu, đồng hành và bằng những bài học đanh thép, trực quan từ thực tế pháp luật.

Phổ biến hành lang pháp lý mới: Đảng viên trong gia đình, chi bộ, tổ dân phố cần tuyên truyền cho con em, đoàn viên thanh niên hiểu rõ không gian mạng không vô luật pháp. Luật An ninh mạng và Nghị định số 174/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 01/7/2026) quy định rất rõ: mọi hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, bạo lực, bôi nhọ danh dự người khác hay cổ súy tệ nạn xã hội đều sẽ bị xử phạt hành chính nghiêm khắc từ 20 đến 30 triệu đồng (theo Điều 95).

Cảnh tỉnh bằng chế tài "Blacklist" (Danh sách đen): Hãy chỉ ra cho người trẻ thấy kỷ nguyên "nổi tiếng bằng tai tiếng để kiếm tiền" đã chấm dứt. Với việc Bộ Thông tin và Truyền thông phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch triển khai quyết liệt cơ chế "Blacklist" trong năm 2026, những KOLs, nghệ sĩ lệch chuẩn sẽ bị cắt đứt hoàn toàn dòng tiền quảng cáo, bị các thương hiệu quay lưng và hạn chế hoạt động nghệ thuật biểu diễn. Đây là minh chứng rõ ràng nhất để giới trẻ hiểu rằng: mạng là ảo, nhưng trách nhiệm pháp lý và hậu quả kinh tế ngoài đời thực là hoàn toàn có thật.

- Phát huy vai trò giám sát, chủ động "quét rác" tại địa phương và cơ quan

Là người đảng viên, khi tham gia vào các hoạt động kinh tế - xã hội, văn hóa tại địa phương, chúng ta phải nâng cao tinh thần cảnh giác, chủ động sàng lọc và ngăn chặn những biểu hiện lệch chuẩn ngay từ sớm.

Bài học từ sự kiên quyết: Vụ việc xảy ra tại Lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk (tháng 8/2026) là một ví dụ điển hình. Khi TikToker H.C. có những phát ngôn thô tục, phản cảm tại sự kiện văn hóa lớn của tỉnh, Tiểu ban Truyền thông phối hợp cùng lực lượng an ninh mạng (PA03, PA05) đã lập tức thu hồi thẻ KOL và xử lý nghiêm theo quy định. Hoặc tại địa bàn tỉnh Hưng Yên, ngày 18/8 Công an xã Trà Giang đã kịp thời mời chị T.T.T lên làm việc, giải thích rõ chính sách hộ nghèo của xã và yêu cầu gỡ bỏ, đính chính thông tin xuyên tạc về mức trợ cấp xã hội của địa phương... Mỗi đảng viên hãy tích cực phát huy vai trò giám sát, kiên quyết đấu tranh không để các hành vi lệch chuẩn làm ảnh hưởng đến tình hình an ninh trật tự tại địa bàn.

Lan tỏa "năng lượng tích cực": Thực hiện phương châm "lấy cái đẹp dẹp cái xấu", mỗi đảng viên hãy dùng chính tài khoản mạng xã hội của mình để chia sẻ, lan tỏa những câu chuyện tử tế, những tấm gương cống hiến của người tốt việc tốt. Khi không gian mạng được phủ xanh bởi những giá trị nhân văn, đất sống của những "giang hồ mạng" lệch chuẩn chắc chắn sẽ bị thu hẹp.

Cuộc đấu tranh ngăn chặn sự "xâm lăng" của lối sống lệch chuẩn trên không gian mạng không phải là một chiến dịch ngắn hạn, mà là một cuộc chiến trường kỳ, cam go và toàn diện. Trận địa này trực tiếp liên quan đến việc giữ gìn các giá trị đạo đức truyền thống, bảo vệ an ninh tư tưởng quốc gia và bảo vệ thế hệ tương lai – nguồn lực cốt lõi đưa đất nước vững vàng bước vào kỷ nguyên phát triển mới. Sự trong sạch của môi trường số chính là nền tảng để củng cố niềm tin của nhân dân, giữ vững sự ổn định chính trị - xã hội cần thiết cho tiến trình hội nhập và phát triển bền vững của đất nước. Trong hành trình đó, mỗi đảng viên phải là một "cột mốc văn hóa", một lá chắn vững chắc. Bằng sự gương mẫu, trách nhiệm và tình yêu thương đối với thế hệ trẻ, chúng ta quyết tâm định hướng, bảo vệ các em trước cạm bẫy trên không gian mạng, góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên số.

Nguyễn Văn Đĩnh - Cán bộ Công an xã Nguyễn Văn Linh